Arama
Murray Rothbard, Ludwig von Mises ve Avusturya Okulu iktisat felsefesinin dijital kalesi. Özgürlük ahlakı ve rasyonel piyasa eylemleri üzerine radikal bir arşiv.
MÜLKİYET
MUTLAK
SALDIRGANLIK
0%
GÖNÜLLÜLÜK
100%
Konsoldan bir eylem seçerek Saldırmazlık İlkesi (NAP) ve ahlaki değer simülasyonunu başlatın.
Entelektüel Temel
Mülkiyet haklarının ihlal edilemezliği üzerine kurulu, devlet aygıtının ahlaki ve ekonomik olarak çöküşünü belgeleyen radikal bir manifestoyu keşfedin.
Devlet, hiçbir zaman bir toplumsal sözleşmenin ürünü olmamıştır; o, her zaman fetih ve sömürünün ürünüdür.
— Murray N. Rothbard
Radikal Eleştiri
Sosyalizmden minarşizme, muhafazakarlıktan faşizme kadar tüm sistemlerin mülkiyet hakları ekseninde radikal analizi.
Eleştirileri Keşfet →"Para piyasanın ürünüdür, devletin değil."
— Devlet Paramızı Nasıl Yok Etti?
Liberteryen Kaynaklar
Liberteryenliğe adım atmak isteyenler için hazırlanmış, adım adım ilerleyen bir yol haritası. Her kaynak, sizi bir sonraki seviyeye taşıyacak şekilde tasarlandı.
→ Tam Yolu GörFrederic Bastiat
Devlet müdahalesinin görülmeyen yıkıcı etkilerini açıklayan muazzam bir eser. Her müdahalenin bir maliyeti ve 'görülmeyen' maliyeti vardır.
Thomas Sowell
İktisadi düşünmeyi günlük hayatla bağlayan erişilebilir bir giriş.
Murray N. Rothbard
Ekonomik krizlerin gerçek nedenlerini keşfetmek için kısa bir giriş. Devlet krizleri nasıl yaratır?
Murray N. Rothbard
Devletin meşruiyet ilüzyonunu yok eden başyapıt. Devlet nedir, nereden gelir, neden haksızdır?
Walter Block
NAP'ın ne olduğunu ve neden evrensel bir ahlaki kural olduğunu açıklar.
Murray N. Rothbard
Verginin kölelik olduğunu kanıtlayan kısa ama güçlü bir makale.
Henry Hazlitt
İktisadi safsataları çürüten ve piyasanın gerçekten nasıl çalıştığını gösteren klasik.
Murray N. Rothbard
Mülkiyet haklarının mutlak ahlaki temellerini kuran anıtsal eser. Liberteryenliğin felsefi temeli.
Hans-Hermann Hoppe
Demokrasi, seçimler ve mülkiyet hakları arasındaki ilişkiyi açıklayan radikal tezler.
Murray N. Rothbard
Devletsiz bir toplumun nasıl işlediğini detaylandıran anarcho-kapitalist manifesto.
Murray N. Rothbard
Bireysel ayrılma ve devletin sökülmesi üzerine radikal tezler.
Murray N. Rothbard
Piyasaya yapılan her tür devlet müdahalesinin sistematik yıkımı.
Online
En kapsamlı liberteryen kaynak kütüphanesi. Binlerce makale, kitap ve video. Ücretsiz erişim.
Online
Amerika'nın en büyük liberteryen düşünce kuruluşu. Politika analizi ve araştırma.
Online
Liberteryen düşünce temelleri için temel kaynaklar. Eğitim videoları ve makaleler.
Avusturya Okulu Sözlüğü
İnsan Eylemi Bilimi
İnsan eyleminin tümdengelim bilimidir. İktisat bir laboratuvar bilimi veya matematiksel modelleme değildir; bireylerin kıt kaynakları belirli amaçlara ulaşmak için nasıl kullandıklarını inceleyen rasyonel seçimlerin çalışmasıdır.
Time Preference
İnsanların gelecek tatmin yerine şimdiki tatmini ne ölçüde tercih ettiği. Düşük zaman tercihi (tasarruf ve yatırım) medeniyeti inşa eder. Enflasyonist fiat para insanları yüksek zaman tercihinin (anlık tüketim) içine zorlar.
Fiat Money
Fiziksel desteklemesi (altın gibi) olmayan ve devlet kararı ile yasal ihale ilan edilen kağıt para. Sınırsız basılabildiği için satın alma gücünü çalan gizli bir vergi (enflasyon) görevi görür.
Crony Capitalism
Serbest piyasalardan tamamen farklı, yozlaşmış bir sistemde dev bürokratlarla işbirliği yapan dev şirketlerin devlet regülasyonları, lisanslar ve sübvansiyonları kullanarak rakipleri ezdiği. Gerçek tekeller böyle oluşur.
Tragedy of the Commons
Bir kaynağın (orman veya nehir gibi) 'kamu mülkiyeti' (sahipsiz) olduğu durumda, herkesin sorumluluk almadan sömürdüğü ve kirlendiği durum. Kirliliğin tek çözümü özel mülkiyet haklarıdır.
Spontaneous Order
Sayısız bireyin kendi hedeflerini takip ederken gönüllü etkileşimlerinden ortaya çıkan, hiçbir merkezi planlayıcı olmadan ortaya çıkan muazzam düzen. Dil, para ve serbest piyasa spontane düzenin ürünleridir.
Marginal Utility
Bir malın değerinin üzerine harcanan 'emek' tarafından değil, en son tüketilen (marjinal) biriminden türetilen öznel tatmin tarafından belirlendiğini kanıtlayan iktisadi keşif. (Öznel Değer Teorisi).
Catallactics
Piyasa takası ve fiyat mekanizmasıyla özellikle ilgilenen praksiyoloji dalı. İnsanların gönüllü ticaretler aracılığıyla değer yarattığı serbest piyasa olaylarının analitik çalışması.
Non-Aggression Principle
Kimsenin başkasının hayatına veya mülkiyetine karşı 'ilk kuvvet' (saldırı) başlatma hakkı olmadığı ahlaki aksiyom. Liberteryen hukuk ve etiğin mutlak temelidir.
Fractional Reserve Banking
Bankaların yatırılan fonların sadece bir kısmını rezervde tuttuğu, geri kalanını kredi olarak havadan yarattığı sistem. Yasallaştırılmış bir dolandırıcılık biçimidir ve patlama-çöküş iş döngüsünün kök nedenidir.
Entrepreneur
Belirsizliği taşıyan, gelecekteki tüketici ihtiyaçlarını tahmin eden ve sermayeyi organize eden piyasanın itici gücü. Kâr ve zarar mekanizmasının sıkı disiplini tarafından yönlendirilirler ve değer yaratırlar.
Cevabı görmek için tıklayın
"Yollar devlet tarafından icat edilmedi; ilk modern otoyollar özel şirketler tarafından inşa edildi. Serbest piyasada otoyollar, köprüler ve sokaklar özel şirketler, mahalle kooperatifleri veya tüccar dernekleri tarafından inşa edilir ve yönetilir. Bugün bile birçok ülkede özel otoyollar devlet yollarından daha güvenli, daha iyi bakımlı ve daha yüksek kalitelidir. Devlet yolları verimsiz bürokrasi, yolsuzluk ve ahbap-çavuş müteahhitlik nedeniyle bozulukta kalır."
"Devlet refah programları yoksulluğu iyileştirmez; onu kurumsallaştırır ve bağımlılık yaratır. ABD'nin 'Yoksulluğa Karşı Savaş'ı 60 yıldır yoksulluk oranlarını değiştirmedmedi. Refah devletinden önce insanlar binlerce yıl boyunca karşılıklı yardım dernekleri, dini hayırseverlik, lonca sistemleri ve aile bağlarına güvendiler. Gönüllü hayırseverlik, zorunlu vergilendirmeden çok daha verimlidir çünkü bürokratik yük yoktur ve yardım gerçekten ihtiyacı olanlara doğrudan ulaşır."
"Hukuk devlet tekeli olmak zorunda değil; tarih hukukun devletten önce var olduğunu gösterir (Roma öncesi ticaret hukuku, Orta Çağ tüccar mahkemeleri). İnsanlar anlaşmazlıkları çözmek için özel tahkim mahkemeleri ve sigorta acenteleri kullanacaklardır. Polisentrik hukuk rekabet yoluyla adaleti daha hızlı, daha ucuz ve daha tarafsız dağıtır. Bugün bile uluslararası ticaret anlaşmazlıklarının çoğu özel tahkim yoluyla çözülür."
"Bugün bile dünyada özel güvenlik görevlileri devlet polisinden 3'e 1 fazladır. Serbest piyasada güvenlik, rekabet eden Özel Savunma Ajansları tarafından sağlanır. Müşteri memnuniyeti tarafından yönlendirildikleri için, acımasızlık veya yolsuzluğa sıfır toleransları vardır. Devlet polisinin hesap veremezliği, sistematik şiddet ve yolsuzluk kurumsal sorunlardır — çünkü 'müşterisi' (vatandaş) alternatif seçemez."
"Kirliliğin en büyük nedeni Müştereklerin Trajedisi (sahipsiz kaynaklar). Nehirler, göller ve ormanlar 'kamu' — yani sahipsiz — olduğu için herkes kirletir ve kimse hesap vermez. Bunlar özel mülkiyet olsaydı, kimse başkasının mülkünü zehirleyemezdi; ciddi sorumlulukla karşılaşırdı. Tarihin en büyük çevre felaketlerinin nedeni devletlerdir (SSCB'nin Aral Gölü, Çin'in hava kirliliği), özel mülk sahipleri değil."
"Bir şirket sizi vergi ödemeye zorlayamaz, ürününü satın almanızı veya yasalarına uymayı sağlayamaz — sadece devlet bunu silah zoruyla yapabilir. Şirketler sadece size iyi hizmet verdikleri sürece hayatta kalırlar; kötü hizmet verdikleri an rakibe geçersiniz. Gerçek sömürü her zaman yasal tekelden gelir: devlet. Tarihsel olarak 'sömürücü' olan her şirket (İngiliz Doğu Hindistan Şirketi gibi) devletin tekel ayrıcalıklarıyla korunuyordu."
"Devlet okulları itaatkar vatandaşlar üretmeye odaklanır, eleştirel düşünce değil — Prusya modelinde ordu için asker üretmek üzere tasarlandılar. Serbest piyasada özel okullar, çevrimiçi platformlar (Khan Academy, Coursera gibi), homeschooling ve beceri kooperatifleri çok daha yüksek kaliteli, kişiselleştirilmiş ve daha ucuz eğitim sunmak için rekabet edecektir. Rekabet kaliteyi artırır; devlet tekeli sadece standartları düşürür."
"Sağlık hizmetlerinin pahalı olmasını sağlayan devlet lisans kotaları (doktor arzını yapay olarak azaltan AMA gibi örgütler), ilaç patentleri (20 yıllık tekel hakları rekabeti ortadan kaldırır) ve sigorta regülasyonlarıdır. 1960 öncesinde ABD sağlık hizmetleri çok uygun fiyatlıydı çünkü devlet müdahalesi minimaldı. Serbest piyasada sigorta şirketleri, sağlık kooperatifleri ve doğrudan birincil bakım klinikleri herkese bakımı erişilebilir kılar."
"Para devletin icadı değildir; piyasadaki kendiliğinden ortaya çıktı. Tarihte altın, gümüş, tuz, deniz kabukları ve bugün Bitcoin piyasa tarafından seçilen sağlam para örnekleridir. Devlet fiat parası sadece enflasyon, satın alma gücü kaybı ve nesiller arası gasp yaratır. Altın standardı altında yüzyıllarca fiyatlar istikrarlı kaldı."
"Asgari ücret işçileri korumaz — en az vasıflı işçileri işgücü piyasasından fiyatlandırır. Bir işçinin verimliliği saatte 10$ ise ve devlet 15$ zorunlu kıldıysa, o işçi işten çıkarılır çünkü onu istihdam etmek net zarar demektir. Asgari ücret etkili olarak 'bu verimlilik seviyesinin altındaki herkesin çalışması yasaktır.' Gerçek asgari ücret her zaman sıfırdır: işsizlik."
"'Fırsat eşitliği' soylu görünse de pratikte başkalarının mülkiyetini zorla el koymayı gerektirir. İnsanlar doğal olarak farklı yeteneklere, ailelere ve koşullara sahiptir; bunları 'eşitlemek' sadece başarılıları cezalandırmak, onları vergiyle soyarak ve özgürlüğü kısıtlamakla yapılabilir. Sonuç eşitlik değil, herkes için eşit mutsuzluk olur. Gerçek adalet herkesin mülkiyet haklarına saygı göstermektir."
"Demokrasi çoğunluğun azınlığın haklarını yağmalamasının meşrulaştırılmasıdır. İki kurt ve bir koyunun akşam yemeği üzerine oy kullanması demokrasidir. Hoppe'un gösterdiği gibi, demokratik politikacılar ülkeyi 'kiracı' gibi yönetir — uzun vadeli düşünmezler, kısa vadeli oylar için borçlanırlar ve para arzını şişirirler. Hiçbir oy size mülkiyetinizi, özgürlüğünüzü veya bedensel özerkliğinizi meşru olarak mahkum edemez."
"'Sosyal adalet', Hayek'in savunduğu gibi, anlamsız bir terimdir — çünkü adalet sadece bireyler arasında var olabilir; 'toplum' adil veya haksız olamaz. Pratikte 'sosyal adalet' her zaman şunu demektir: devlet bazı insanların mülkiyetini zorla alıp başkalarına yeniden dağıtacak. Bu adalet değildir; örgütlenmiş hırsızlıktır. Gerçek adalet kimsenin başkasının hayatına veya mülkiyetine saldırmamasıdır (NAP)."
"Tarihte devlet müdahalesi olmadan oluşan kalıcı, sömürücü tekelin tek bir örneği yoktur. Bilinen tüm tekeller (Standard Oil dahil) devlet ayrıcalıkları, regülasyonlar ve lisans engelleriyle korunuyordu. Serbest piyasada şirket ne kadar büyük olursa olsun, kötü hizmet verdiği an rakipler pazara girer. Anti-trust yasaları aslında büyük şirketlerin küçük rakiplerini ezmek için kullandığı silahlardır."
"Askerlik köleliktir — hiç kimseyi başkasının davası için ölmeye zorlanamaz. Serbest piyasada savunma gönüllü profesyonel ordular, özel güvenlik şirketleri, silahlı vatandaşlar ve savunma kooperatifleri tarafından sağlanır. İsviçre modeli (silahlı yurttaşlık) ve tarihsel örnekler (Amerikan Devrimi milis güçleri) alternatiflerin var olduğunu kanıtlar. Dahası, tarihteki en büyük savaşlar bireyler tarafından değil, devletler tarafından başlatıldı."

1926 — 1995
1926
Murray N. Rothbard NY'de doğdu. Bir entelektüel devrimin tohumları atıldı.
1962
Avusturya İktisat Okulu teorisinin tam sentezi olan başyapıtı yayınlandı.
1973
'Yeni Bir Özgürlük İçin' yayınlandı, modern anarcho-kapitalizmin siyasi rotasını çizdi.
1982
Mises Institute'in kuruluşuna yardım etti, liberteryen fikirlerin akademik kalesini inşa etti.
1995
Hayatını kaybetti, devleti ve otoriteyi sarsmaya devam eden devasa bir corpus bıraktı.
— Murray N. Rothbard